พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
พระมหากษัตริย์ไทย รัชกาลที่ 10 แห่งบรมราชจักรีวงศ์

พระราชสมภพและพระราชชาติกำเนิด

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันจันทร์ที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2495 เวลา 17.45 น. ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต

พระองค์ทรงเป็นพระราชโอรสเพียงพระองค์เดียวในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โดยมีพระเชษฐภคินี 1 พระองค์ คือ ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี และพระขนิษฐภคินี 2 พระองค์ คือ

• สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

• สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี

พระนามาภิไธย

เมื่อพระชนมายุหนึ่งพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 โปรดเกล้าฯ ให้ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ ทรงตั้งพระนามาภิไธยตามดวงพระชะตาว่า

สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าวชิราลงกรณ บรมจักรยาดิศรสันตติวงศ์ เทเวศรธำรงสุบริบาล อภิคุณูปการมหิตลาดุลเดช ภูมิพลนเรศวรางกูร กิตติสิริสมบูรณสวางควัฒน์ บรมขัตติยราชกุมาร

พระนาม “วชิราลงกรณ” มาจากการผนวกรวมคำว่า “วชิระ” ซึ่งเป็นพระนามฉายาของสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ และพระนามฉายาของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ขณะทรงผนวช รวมกับคำว่า “อลงกรณ์” ซึ่งเป็นพระนามเดิมของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 แปลโดยรวมว่า “ทรงเครื่องเพชร หรือ อสนีบาต”

การศึกษาและพระปรีชาด้านวิชาการ

พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเริ่มการศึกษาในวัยเยาว์ที่โรงเรียนจิตรลดาในพระราชวังดุสิต เมื่อพระชนมายุ 4 พรรษา และทรงศึกษาในประเทศไทยจนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

จากนั้นเสด็จไปทรงศึกษาต่อต่างประเทศ ได้แก่

• โรงเรียนคิงส์มีด เมืองซีฟอร์ด แคว้นซัสเซกซ์ ประเทศอังกฤษ (พ.ศ. 2509)

• โรงเรียนมิลล์ฟิลด์ เมืองสตรีต แคว้นซัมเมอร์เซต ประเทศอังกฤษ (พ.ศ. 2509–2513)

ในช่วงนี้ พระองค์ทรงดำรงพระองค์เรียบง่าย ดำรงชีวิตอย่างสามัญชน มีบันทึกว่า “ทรงซักเสื้อผ้าเอง ขัดรองพระบาทเอง” เพื่อฝึกฝนความเข้มแข็งและความเป็นอิสระ

ต่อมาเสด็จไปศึกษาวิชาทหาร ณ ประเทศออสเตรเลีย

• คิงส์สกูล นครซิดนีย์ (พ.ศ. 2513–2514)

• วิทยาลัยการทหารดันทรูน กรุงแคนเบอร์รา (พ.ศ. 2515–2519) สำเร็จการศึกษาในสาขาวิชาทหาร และปริญญาอักษรศาสตรบัณฑิต สาขาอักษรศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยนิวเซาท์เวลส์

เมื่อเสด็จนิวัติประเทศไทย ทรงเข้ารับราชการทหาร และศึกษาต่อที่

• โรงเรียนเสนาธิการทหารบก รุ่นที่ 46 (พ.ศ. 2520)

• มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช สาขานิติศาสตร์ (พ.ศ. 2525) สำเร็จการศึกษานิติศาสตรบัณฑิต เกียรตินิยมอันดับ 2

• วิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร สหราชอาณาจักร (พ.ศ. 2533)

การสถาปนาเป็นสยามมกุฎราชกุมาร

เมื่อพระชนมายุครบ 20 พรรษา วันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2515 รัชกาลที่ 9 โปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาพระองค์ขึ้นเป็น สยามมกุฎราชกุมาร ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม พระราชวังดุสิต โดยมีพระสุพรรณบัฏจารึกพระนามาภิไธยว่า

สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร สิริกิตยสมบูรณสวางควัฒน์ วรขัตติยราชสันตติวงศ์ มหิตลพงศอดุลยเดช จักรีนเรศยุพราชวิสุทธิ สยามมกุฎราชกุมาร

พระองค์จึงทรงเป็นสยามมกุฎราชกุมารพระองค์ที่ 3 ของราชวงศ์จักรี

เสด็จขึ้นครองราชย์เป็นรัชกาลที่ 10

หลังการสวรรคตของรัชกาลที่ 9 เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2559 ตามกฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการสืบราชสันตติวงศ์ พระองค์คือผู้สืบราชสันตติวงศ์โดยตรง แต่พระองค์ทรงมีพระราชประสงค์ที่จะร่วมไว้ทุกข์กับประชาชน จึงยังมิได้เสด็จขึ้นครองราชย์ทันที

จนถึงวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2559 พระองค์จึงทรงรับการอัญเชิญขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 10 อย่างเป็นทางการ โดยนับทางนิตินัยว่าทรงขึ้นครองราชย์ตั้งแต่วันที่ 13 ตุลาคม 2559

พระราชพิธีบรมราชาภิเษก พ.ศ. 2562

พระราชพิธีบรมราชาภิเษกจัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ระหว่างวันที่ 4–6 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 ณ พระบรมมหาราชวัง โดยพระองค์ทรงเฉลิมพระปรมาภิไธยตามพระสุพรรณบัฏว่า

“พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ มหิศรภูมิพลราชวรางกูร กิติสิริสมบูรณอดุลยเดช สยามินทราธิเบศรราชวโรดม บรมนาถบพิตร พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว”

พระองค์มีพระปฐมบรมราชโองการว่า
“เราจะสืบสาน รักษา และต่อยอด และครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งอาณาราษฎรตลอดไป”

ซึ่งกลายเป็นพระปณิธานสำคัญในการครองราชย์

พระราชินีในรัชกาลที่ 10

เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 พระองค์ทรงประกอบพระราชพิธีอภิเษกสมรสกับ พลเอกหญิง สุทิดา วชิราลงกรณ์ ณ อยุธยา และโปรดเกล้าฯ สถาปนาขึ้นเป็น สมเด็จพระนางเจ้าสุทิดา พัชรสุธาพิมลลักษณ พระบรมราชินี