พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์

พระนามที่มอบแก่แผ่นดินไทย

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์ หรือที่หลายพระนามเรียกว่า “พระองค์หริภา” ประสูติเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม พุทธศักราช 2525 ณ พระตำหนักใหม่ สวนจิตรลดา กรุงเทพมหานคร ทรงเป็นพระธิดาพระองค์ใหญ่ใน สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี กับ นาวาอากาศเอก วีระยุทธ ดิษยะศริน พระองค์ทรงเป็นพระราชนัดดาในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดช และเป็นพระภาคิไนยในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว

เมื่อประสูติ พระองค์ทรงได้รับพระยศ พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้า ต่อมาพระองค์ได้รับพระบรมราชโองการสถาปนาเป็น พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์ ซึ่งเป็นฐานันดรศักดิ์ที่สะท้อนถึงความใกล้ชิดทั้งสายเลือดและสายพระราชประเพณี

พระองค์มีพระขนิษฐาพระองค์เดียวคือ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอทิตยาทรกิติคุณ

การศึกษาและศักยภาพทางศิลปะ

ในวัยเยาว์ พระองค์เริ่มศึกษา ณ โรงเรียนจิตรลดา ต่อมาทรงเดินทางไปต่างประเทศเพื่อรับการศึกษาต่อ ทั้งที่ Holton–Arms (รัฐแมริแลนด์) Herbert Hoover Middle School และ Walter Johnson High School เมื่อทรงศึกษาต่อถึงมัธยมปลายในสหรัฐอเมริกา

หลังทรงนิวัติกลับประเทศไทย พระองค์ทรงสำเร็จการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่คณะจิตรกรรม ประติมากรรม และภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ทรงได้รับเกียรตินิยมอันดับสอง สาขาภาพพิมพ์ และตามข่าวในปัจจุบัน พระองค์ได้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโท สาขาศิลปไทย ภาควิชาศิลปไทย มหาวิทยาลัยศิลปากร

พระองค์ทรงเป็นผู้ที่มีความเอนเอียงในศิลปะ รักงานฝีพระหัตถ์ ทรงมีพระปรีชาสามารถในจิตรกรรม ประติมากรรม และได้แสดงพระราชกรณียกิจทางศิลปะหลายโครงการ เช่น การจัดนิทรรศการศิลปะ “My Friends” เพื่อช่วยเหลือสุนัขจรจัด โดยโปรดประมูลภาพฝีพระหัตถ์ พระองค์เป็นผู้ริเริ่มและทรงลงมือในการสร้างงานศิลป์ด้วยพระองค์เอง

ในภาควัดและพระศาสนา พระองค์ทรงดำเนินงานฟื้นฟูวัดธาราทิพย์ชัยประดิษฐ์ อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ ทรงบูรณะจิตรกรรมฝาผนัง และปรับภูมิทัศน์รอบวัด ตลอดจนอุปถัมภ์งานศิลปวัฒนธรรมในเขตชนบท

พระกรณียกิจสาธารณะ

พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์ทรงปฏิบัติพระกรณียกิจในหลายบทบาทเพื่อประชาชนและส่วนรวม:

• ประธาน ศูนย์ปฏิบัติการบินอาสา อนุรักษ์และกู้ภัย สิริภาจุฑาภรณ์ เพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติทั่วประเทศ

• ริเริ่ม โครงการบ้านกู้ภัยร่วมใจสิริภา ช่วยเหลือผู้ประสบภัยในชุมชน

• รองประธานกิตติมศักดิ์ มูลนิธิอนุรักษ์และพัฒนาอากาศยานไทย

• นายกกิตติมศักดิ์ สมาคมกีฬาทางอากาศและการบินแห่งประเทศไทย

• กองทุนพระองค์เจ้าฯ “ไทยนี้รักสงบแต่ถึงรบไม่ขลาด” เพื่อสนับสนุนกำลังทหารและช่วยเหลือประชาชนตามแนวชายแดน

นอกจากนี้ พระองค์ทรงแบ่งเบาพระกรณียกิจในบางวาระของพระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา เพื่อให้พระภารกิจรวมทั้งในด้านสาธารณะและศิลปะดำเนินต่อไปอย่างราบรื่น

ในวันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2567 พระองค์เสด็จลงพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อทรงพระราชทานสิ่งของ บริจาคข้าวสาร อาหารแห้ง และอุปกรณ์ช่วยเหลือแก่ผู้ประสบอุทกภัย และทรงช่วยเหลือทั้งชาวบ้านและนักท่องเที่ยวที่ติดอยู่ในพื้นที่ให้เดินทางไปยังพื้นที่ปลอดภัย

ความสำคัญและพระเกียรติคุณ

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์ทรงเป็นพระเจ้าหญิงที่ผสานศิลปะและการทำงานสาธารณะเข้าด้วยกัน พระองค์ทรงสร้างภาพลักษณ์ของ “ศิลปินในใจประชาชน” ไม่เพียงด้วยฝีพระหัตถ์ แต่ด้วยใจที่สง่างามและทรงมุ่งมั่นช่วยเหลือสังคม

ในโลกที่เร่งรีบ พระองค์ทรงสอนให้เราเห็นคุณค่าในศิลปะ ความละเอียดอ่อน และการอุทิศตน ทรงเป็นแบบอย่างว่า ศิลปะไม่ใช่เพียงสิ่งงดงาม แต่เป็นพลังที่ช่วยเยียวยา ช่วยสร้างชุมชน และช่วยรักษาจิตใจของผู้คน

ภาคผนวก : พระเกียรติคุณและพระกรณียกิจสำคัญ

ภาคผนวก : โครงการและผลงานที่ทรงสืบสานอยู่ในปัจจุบัน

1️⃣ ศูนย์ปฏิบัติการบินอาสา อนุรักษ์และกู้ภัย สิริภาจุฑาภรณ์
ทรงเป็นประธานศูนย์ฯ ที่มุ่งช่วยเหลือผู้ประสบภัยทั่วประเทศ ทั้งภัยน้ำท่วม ดินถล่ม และไฟป่า โดยมีการจัดหน่วยบินอาสาลงพื้นที่จริงด้วยพระองค์เองในหลายวาระ

2️⃣ โครงการบ้านกู้ภัยร่วมใจสิริภา
เป็นโครงการต่อยอดจากแนวพระราชดำริของสมเด็จพระราชชนนีกรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี เพื่อช่วยเหลือประชาชนที่บ้านเรือนได้รับความเสียหายจากภัยธรรมชาติ โดยเน้นให้ประชาชนร่วมแรงร่วมใจกันฟื้นฟูชุมชน

3️⃣ โครงการศิลปะเพื่อสังคม “My Friends”
พระองค์ทรงใช้ฝีพระหัตถ์ในศิลปะเป็นเครื่องมือสร้างกุศล โดยจัดนิทรรศการศิลปะเพื่อหารายได้ช่วยเหลือสัตว์จรจัด และผู้ยากไร้

4️⃣ งานบูรณะวัดธาราทิพย์ชัยประดิษฐ์ จังหวัดเชียงใหม่
พระองค์ทรงสืบสานการอนุรักษ์ศิลปกรรมล้านนา ทั้งการเขียนภาพฝาผนังและการจัดภูมิทัศน์ให้สวยงาม พร้อมทรงประดิษฐาน “พระพุทธปฏิมาสิริภานิรมิต” เพื่อเป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชน

5️⃣ โครงการอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่โบราณสถานเวียงท่ากาน
เป็นพระดำริในการสร้างศูนย์เรียนรู้ด้านศิลปวัฒนธรรม เพื่อให้คนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้รากเหง้าทางศิลปกรรมและศาสนาในภาคเหนือ

ภาคผนวก : พระพุทธปฏิมาและสถานที่อุทิศในพระนาม

สรุปพระเกียรติคุณ

พระองค์ทรงเป็นเจ้าหญิงผู้เปี่ยมด้วยความเมตตา อ่อนโยนแต่เด็ดเดี่ยว มีพระอัจฉริยภาพด้านศิลปะและจิตอาสาอย่างสูง ทรงเป็นแรงบันดาลใจแก่คนรุ่นใหม่ในการสร้างสรรค์สิ่งดีงามให้แก่แผ่นดิน

ทุกโครงการที่พระองค์ทรงริเริ่มล้วนสะท้อนถึง “หัวใจแห่งการให้” อันงดงาม การให้ที่ไม่ใช่เพียงสิ่งของ แต่เป็นการมอบพลังและความหวังแก่ผู้คน

วันที่ ๘ ตุลาคม วันคล้ายวันประสูติ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์